CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI WEBSITE CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - TP. BUÔN MA THUỘT

VÌ SỰ NGHIỆP MƯỜI NĂM TRỒNG CÂY, VÌ SỰ NGHIỆP TRĂM NĂM TRỒNG NGƯỜI HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

Bài 13. Điệp ngữ

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đặng thị thúy Linh
Ngày gửi: 19h:19' 07-12-2020
Dung lượng: 7.3 MB
Số lượt tải: 260
Số lượt thích: 0 người
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ
GIÁO VIÊN :ĐẶNG THỊ THÚY LINH
MÔN DẠY: NGỮ VĂN
NĂM HỌC: 2020-2021
PHÒNG GD& ĐT TP BUÔN MA THUỘT
TRƯỜNG THCS THÀNH NHẤT
KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Thế nào là thành ngữ ? Nêu đặc điểm diễn đạt và tác dụng của thành ngữ ?

ĐÁP ÁN
1. Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.
Đặc điểm diễn đạt và tác dụng của thành ngữ : ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Quan sát tranh để tìm thành ngữ, cho biết ý nghĩa của thành ngữ đó
Đem con bỏ chợ
 Chê bai con người làm việc thiếu trách nhiệm…
Thầy bói xem voi
-> Ý chỉ con người khi xem xét sự vật nhưng chưa xem xét một cách toàn diện
Cưỡi ngựa xem hoa
 Chê bai người nào đó khi xem xét sự việc chỉ xem qua loa , đại khái

Gạo
Chuột sa chĩnh gạo
-> Rất may mắn, gặp được nơi sung sướng, đầy đủ, nhàn hạ
Nước mắt cá sấu
 Sự giả tạo, giả vờ tốt bụng, nhân từ của những kẻ xấu.
KHỞI ĐỘNG
- Nghe bài hát.
- Tìm những từ ngữ lặp lại trong bài hát?
I. ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ
1. Xét ví dụ
Tiết 52 : Điệp ngữ
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Ví dụ 3
Hoạt động cá nhân( 2 phút)
Câu hỏi: Trong 4 ví dụ trên, những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại?Lặp lại mấy lần? Nhận xét cấu tạo của những từ ngữ đó?
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Cảnh khuya- Hồ Chí Minh)
Ví dụ 4
Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt trên vai
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Ví dụ 3
“ Nghe” -> Lặp lại 3 lần ( 1 từ )
“ Vì”-> Lặp lại 4 lần (1 từ )
“chưa ngủ”
-> lặp lại 2 lần
( 1cụm từ)
“Khăn thương nhớ ai
” -> Lặp lại 3 lần ( 1 câu )
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Cảnh khuya- Hồ Chí Minh)
Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt trên vai
Ví dụ 4
*/ Tác dụng :
- Từ “nghe” : nhấn mạnh cảm giác của người lính khi nghe tiếng gà trưa.
Từ “vì” : nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ.
Cụm từ “chưa ngủ” : nhấn mạnh tâm trạng lo lắng, thao thức, trằn trọc của Bác.
Câu “khăn thương nhớ ai”: nhấn mạnh nỗi nhớ da diết dành cho người yêu thương của nhân vật trữ tình.
Tác dụng chung: để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
GHI NHỚ
Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hay câu nhằm làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm điệp ngữ và chỉ ra tác dụng
Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

Điệp ngữ là một từ.
Tác dụng nhấn mạnh nỗi nhớ nhà, nhớ quê của người đi xa.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm điệp ngữ và chỉ ra tác dụng
Dưới bóng tre xanh của ngàn xưa thấp thoáng mái đình, chùa cổ kính.
Dưới bóng tre xanh ta giữ gìn nền văn hóa lâu đời. Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang

Điệp ngữ là một cụm từ .
Tác dụng nhấn mạnh nền văn hóa Việt Nam ta có mối quan hệ mật thiết với bóng tre, tre chính là biểu tượng văn hóa của người Việt.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm điệp ngữ trong mỗi VD sau và chỉ rõ cấu tạo, tác dụng .
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng liêng Anh gọi Bác ba lần.

Điệp ngữ là một câu thơ .
Tác dụng nhấn mạnh sự xúc động của anh Trỗi về Chủ tịch Hồ Chí Minh
? Tìm những từ ngữ được lặp lại trong hai đoạn văn sau.
? Cách lặp lại từ ngữ trong hai đoạn văn có gì khác nhau.
? Từ đó em rút ra lưu ý gì.
THẢO LUẬN NHÓM
( 5PHÚT)
Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn.
CHÚ Ý
VD 2:
2a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều
....Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa
Thương em, thương em, thương em biết mấy .( Phạm Tiến Duật )

2b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
( Đoàn Thị Điểm )
VD 1 :
“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ ”
( Xuân Quỳnh )
II. Các dạng điệp ngữ.
1. Tìm hiểu VD.

Thảo luận nhóm 5p
?So sánh điệp ngữ trong các ví dụ, tìm đặc điểm của mỗi dạng?

Thảo luận nhóm trong 5 phút và hoàn thành bảng sau
Thảo luận nhóm: hoàn thành bảng sau
Từ “nghe” lặp lại
ở các vị trí cách
xa nhau, giữa các
từ lặp lại
Từ “ rất lâu”,
“ khăn xanh”,
“thương em” lặp lại
ở vị trí liên tiếp
( kề sát nhau)
Từ “thấy”,
“ngàn
dâu” ở cuối câu
trước
lặp lại ở đầu
câu sau
Điệp ngữ
cách quãng
Điệp ngữ
nối tiếp
Điệp ngữ
chuyển tiếp
( ĐN vòng)
GV: Lê Thị Xuân Huyền
GHI NHỚ
Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng ).
Em hãy cho biết các kiểu điệp ngữ trong ba ví dụ sau:
a.Một bếp lửa chờn vờn sương sớm,
Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…

b.Bây giờ toàn dân ta ai cũng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội.Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải làm gì? Nhất định phải tăng gia sản xuất cho thật nhiều.
…Mai sau
Mai sau
Mai sau
Đất xanh xanh mãi tươi màu tre xanh
(Nguyễn Duy)
Điệp cách quãng
Điệp chuyển tiếp
Điệp nối tiếp
III. Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm điệp ngữ trong những
đoạn trích sau đây và cho biết tác
giả muốn nhấn mạnh điều gì ?
a. Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do!
Dân tộc đó phải được độc lập!
(Hồ Chí Minh)
? Bc mu?n nh?n m?nh dn t?c Vi?t Nam d anh dung d?u tranh ch?ng k? th, nay ph?i du?c d?c l?p, t? do.
III. Luyện tập
Bài tập 1 Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ?
Ngu?i ta di c?y l?y cơng,
Tơi nay di c?y cịn trơng nhi?u b?.
Trơng tr?i, trơng d?t, trơng my,
Trơng mua, trơng giĩ, trơng ngy, trơng dm.
Trơng cho chn c?ng d m?m,
Tr?i m, bi?n l?ng m?i yn t?m lịng

(Ca dao)
?Th? hi?n n?i lo l?ng nhi?u b? v s? c?u mong mua thu?n giĩ hịa cho cơng vi?c c?a ngu?i nơng dn, di?p ng? t?o nn m di?u d?m th?m, tính nh?c cho bi ca dao
III. Luyện tập
Bài tập 2 : Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là những loại điệp ngữ gì ?
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
( Khánh Hoài )
- Xa nhau: điệp ngữ cách quãng
- Một giấc mơ: điệp ngữ chuyển tiếp.
a.Theo em trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm không ?
Bài tập 3 (SGK T 153)
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. Em trồng hoa thược dược.
Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng.
Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em….
Bài tập 3
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Em trồng rất nhiều loài hoa. Nào là hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng và cả hoa lay ơn nữa. Ngày quốc tế Phụ nữ em hái hoa tặng mẹ và chị.
* Nhận xét: Đoạn văn lủng củng, lặp từ , không có tính biểu cảm.
 Lỗi lặp từ
* Sửa lại đoạn văn .
III. Luyện tập:
Buổi sáng mùa thu, sân trường tràn ngập sắc nắng. Nắng nhảy nhót trên những tàu lá xanh, nắng nhuộm vàng những sắc hoa, nắng đậu trên vai áo của thầy cô, của bạn. Nắng làm bừng sáng lớp học, bừng sáng gương mặt học trò.
* Đoạn văn tham khảo :
Bài tập 4 : Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ. Gạch chân dưới các điệp ngữ.
Bài tập 4: SGK/153.

VD : Quê hương ! Hai tiếng thân thương ấy luôn vang lên trong trái tim những con người xa quê. Ta yêu quê hương vì nơi đó có tổ tiên, ông bà cha mẹ. Ta yêu quê hương vì ở nơi đó ta cất tiếng khóc chào đời. Ta yêu quê còn vì cả một thời ấu thơ ta đã gửi trọn nơi đây. Quê hương đã nâng đỡ, vun đắp, nuôi dưỡng tâm hồn ta.
Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông
Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Quê hương là đêm trăng tỏ
Hoa cau rụng trắng ngoài thềm.
Quê hương là : điệp ngữ cách quãng
Ai nhanh hơn ???
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

- Nắm lại khái niệm, tác dụng, các loại điệp ngữ
- Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập.
- Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ
- Nhận xét về cách sử dụng điệp ngữ trong một đoạn văn đã học.


+ Đối với bài học ở tiết này :
+ Đối với bài học ở tiết tiếp theo :
Đọc kỹ bài : Chơi chữ, xem trước :
+ Khái niệm, tác dụng của chơi chữ.
+ Các lối chơi chữ.

 
Gửi ý kiến